Radar Networks’den web 3.0
Sıradan bir insan, gün içerisinde bir çok farklı kaynaktan gelen bilgi seli ile boğuşmaktadır: ePostalar, web aramaları, ajanda bilgileri, notlar, dökümanlar, prezantasyonlar… Bu bilgileri ayrıştırmak zor bir iştir ve çoğunlukla o anda geçici olarak yapılır. Ama önümüzdeki aylarda bilgiyi ayrıştırmak klasörlemek için çok daha iyi bir yolumuz olacak. San Francisco’lu Radar Networks, Twine adındaki web tabanlı ücretsiz araçları ile, bilğiyi organize etme yöntemimizi değiştirmeyi planlıyor.
Twine, kullanıcıların ePostadan YouTube videolarına kadar, kendileri için önemli olan bilgileri depolayabilecekleri bir web sitesi. Ya da kullanıcı isterse Twine onun için ziyaret ettiği tüm siteleri, gönderip aldığı tüm ePostaları ve bunlar gibi her şeyi otomatik olarak topluyor. Twine bir miktar bilgiyi topladıktan sonra, analiz etmeye başlıyor ve ilgili kişiler, tartışılan konseptler, mekanlar, organizasyonlar ve firmalar gibi kategorilere göre diziyor. Bu yöntem ile kullanıcı bir şeyi aradığı zaman, hızlıca onunla ilgili olan bilgilere ulaşabiliyor. Twine aynı zamanda sosyal ağ öğelerini de kullanarak, kullanıcının ağındakler tarafından toplanmış olan bilgilere de erişebilmesini sağlıyor. Radar Networks’ün kurucusu ve CEO’su Nova Spivack tüm bunların bir çeşit “müşterek zeka” yarattığını söylüyor.
Spivack, Twine’ın özeğitimli makine (machine learning), doğal dil işleme (natural-language processing) gibi gizemli araştırma alanlarında on yıllık çalışma etkisi yaptığını söylüyor. “Twine sizi, daha akıllı, daha üretken, daha işbirlikçi, paylaşımcı yapar ve daha akıllı bir şekilde organize eder.” diyor
Twine’ın altında yatan fikir; araştırma meclislerinde uzun uzun tartışılmış, verinin etiketlendiği, düzenlendiği ve aranabilir olduğu akıllı ağ konsepti olarak tanımlanabilecek olan Semantic Web fonksiyon ve teknolojilerdir. Spivack firmasının yarattğı aracın “Semantic Web’in ilk ana uygulamalarından biri” olduğunu söylüyor.
Twine ilk Semantic Web ürünü ve ya aracı değil. Yıllardır firmalar, belirli kategorilerden bilgiyi otomatik olarak çeken ve farklı doğruluk derecelerine göre arayan veritabanı yazılımları kullanıyorlardı. Hatta şu an bu yazıyı okuduğunuz basit blog yazılımı bile Semantic Web’in öğelerini içerir: yazarların, yazılarına ekledikleri etiketler ile aranabilir metadata yaratılmış olur. del.icio.us, online bookmark’lama sitesi de kullanıcıların kaydettikleri web sitelerini etiketlemesiyle yapılandırılmamış verinin yapılandırılmasına örnek olarak verilebilinir.
Spivack’a göre Twine’a; World Wide Web Consortium (W3C) tarafından ortayan konuş olan Semantic web standartlarıile yazıldığı için Semantik web yazılımı denilebilir. Bu tasarımının belirli ku kurallara uyduğu anlamına geliyor ve bu kurallara uyduğundan dolayı da diğer Semantic Web yazılımları ile de uyum içerisinde oluyor ve bilgisini diğer yazılımlar ile paylaşabiliyor.
Semantic Web standartlarını barındırmanın yanı sıra, Twine çok gelişmiş özeğitimli makine (machine learning) ve doğal dil işleme (natural-language processing) algoritmaları kullanarak, elle etiketlemenin ötesinde yetenekler kazanıyor. Twine, kullandığı doğal dil işleme algoritmaları kombinasyonu ile metin koleksiyonları içerisindeki anahtar konseptleri otomatik olarak saptayarak etiketleme yapıyor.
Twine’ın kulandığı bir diğer teknik ise grafik analiz. Bu fikrin Facebook’un “sosyal çizelge”sine benzetiyor Spivack. İnsanlar arasındaki gerçek dünyadaki bağlantının online sosyal ağ aracı ile basitçe toplanıp görünür kılınması. Aynen bu yöntemle, Twine insanlar arasında bağlantı kuruyor ve bilgilerini daha erişilebilir kılıyor. Veri etiketlendiğinde ağ içerinde bir düğüm (node) halini alıyor. Her düğümün bağlantısı başka düğümler olmalı (bir başka veri, kişi, mekan, organizasyon, proje, etkinik gibi) etiketlerine göre ve istatistiksel ilişkilerine göre diğer düğümleri etiketlemelidirler. Twine bu şekilde, kişinin bilgisi ierisinde yaptığı aramanın ilişkisine karar verir. En uzak olan düğüm kullanıcının aramsıyla ilişkisi en az olandır.
Twine’ın başarılı olup olmayacağını söylemek için henüz çok erken ama sitelerine gidip kapalı beta’ya katılmak için başvurabilirsiniz. Başarı yalnızca teknolojiyi uygulamakla kazanılmıyor aynı zamanda insanların teknolojiden beklediklerini de yönetebilmek lazım.
Spivack, önümüzdeki aylarda Twine’ın daha fazla kullanıcı kabul edeceğini söylüyor ve önümüzdeki yaz da tamamen açılmış olacak. Söylemeyi unutmayalım; Twine’ın bir açık platformu olacak, yazılımcılar bunun üzerine araçlar geliştirebiliyor olacaklar.
Bu yazımızdan hoşlandıysanız, lütfen bir yorum bırakmayı ve ya rssimize abone olarak rss okuyucunuza yeni yazılarımızın gelmesini düşününüz.
Güzel yazı, teşekkürler. Semantic web uygulamaları giderek karmaşıklaşan hayatımızı kolaylaştıracak ve çeşitli networkler içinde boğulmamızı engelleyen çözümler üretecektir. Her geçen gün ihtiyaçlarımız değişmekte olduğu için semantic web bu konuda imdadımıza yetişebilecek nadir teknolojilerden biridir.